Moliere – Cimri

Oldukça cimri bir baba olan Harpagon karakteri, cimriliğini ve para hırsını tüm yönleriyle göstererek bize çevremizde para tutkusu olan zenginlerin bencilliğini bir kez daha hatırlatacaktır.

Kitaptan altını çizdiğim yerlerden bazıları şöyledir:

  • Ne kolay, ne kolay inanıyor insan sevdiğine!
  • Yalan söylediğin istediği kadar belli olsun, suratından aksın, en zeki insanlar bile kanıveriyorlar dalkavukluğa. Pohpohu bastınız mı, en gülünç, en yüzsüzce söylenmiş sözleri bile yutuyorlar.
  • Evlenme sanıldığından çok daha önemli bir iştir. İnsanı ömrü boyunca mutlu da edebilir, mutsuz da. Ölünceye kadar sürecek bir bağlılığa razı olmazdan önce iyice düşünüp taşınmalı.
  • Sizin sevgi dediğiniz oturup bekler mi sadece?.. Bir şeyler yapmaz mı?

Moliere. Cimri. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

Marcus Aurelius – Yıldızların Örtüsü Yoktur

Marcus Aurelius’un  Düşünceler kitabından seçmelerle oluşturulan bu küçük kitap okunmaya değer bir başyapıt.

  • Kötülük nedir? Birçok kez gördüğün şeydir. Şunu aklından çıkarma: Olup biten her şey, birçok kez gördüğün bir şeydir. Nereye baksan hep aynı şeyleri göreceksin; antik tarih, daha sonraki çağların tarihi, yakın zamanın tarihi onlarla doludur; şimdi de kentlerimizi, evlerimizi onlar dolduruyor. Yeni olan hiçbir şey yok: Her şey kendini yineliyor ve hemen geçip gidiyor.
  • Hala kendine saygı duymuyorsun, mutluluğunun başkalarının ruhlarında olup bitenlere bağımlı olmasına izin veriyorsun.
  • Bir insanın değerinin, ilgi duyduğu şeylerin değeriyle ölçüldüğünü aklından çıkarma.

Aurelius, M. Yıldızların Örtüsü Yoktur. İstanbul: Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık.

Avokado Bahçesi – Robert Hellenga

‘’Şirin ve sevimli… Büyüleyici, macera dolu bir masal…’’  New York Times

Baba ve kızlarının arasında geçen hikayenin konu alındığı aynı zamanda felsefi yanı da olan bir kitaptır.

Kitaptan altını çizdiğim yerlerden bazıları şöyledir.

  • Bazen sahip olduklarımıza şükredebilmek, bunların değerini gerçekten anlayabilmek için sadece küçük bir sarsıntı gerekir.
  • ‘’Evlat nankörlüğü,’’  derdi Helen, ‘’zehirli bir yılanın dişinden bile daha keskindir.’’
  • Bu günlerde dünya çok kötü ve Tanrı’nın insanoğluna karşı olan sabrına hayret ediyorum.
  • ‘’İyi ol, iyiyi gör, iyilik yap’’
  • Hayatlarımızın tek anlamı, ona bizim verdiğimiz anlam.
  • Sorun gelecek değildi. Sorun geçmişti. Geçmişle ne yapacaktı? Geçmişte çok fazla şey vardı.

Hellenga, R. Avokado Bahçesi. İstanbul: Maya Kitap.

Sun Zi (Sun Tzu) – Savaş Sanatı

Sun Zİ tarafından yazılan Savaş Sanatı geçmişten günümüze hala çok okunan zaman zaman da tartışılan bir strateji kitabıdır.

Kitaptan altını çizdiğim yerlerden bazıları şöyledir:

  • Bir komutan hükümdarın yakın yardımcısıdır. Hükümdar ile komutan birbirine yakınsa o ülke güçlü olur, ilişkileri zayıfsa o ülke mutlaka zayıf düşer.
  • Savaşta zafer kazanmanın yolu, hükümdar savaşmama emri verse de (arkasından) zafer gelecekse savaşmak; savaş yolu zafer getirmeyecekse hükümdar savaş emri verse bile savaşmamaktır. Bu nedenle (komutan) şan ve şerefi düşünmemeli, geri çekilmekten adını lekeleyecek diye çekinmemeli, sadece ordusunu korumayı ve hükümdarının faydasını düşünmelidir, (işte böyle) komutanlar ülkenin hazinesidir.

TZU, S. Savaş Sanatı. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

George Orwell – Hayvan Çiftliği

1984 adlı kitabıyla neredeyse herkes tarafından tanınan George Orwell’ın reel sosyalizmin eleştirisi olan Hayvan Çitliği adlı kitabı en az 1984 kadar bilinen ve okunan bir kitap olmuştur.

  • İnsan, üretmeden tüketen tek yaratıktır. Süt vermez, yumurta yumurtlamaz, sabanı çekecek gücü yoktur, tavşan yakalayacak kadar hızlı koşamaz. Gene de, tüm hayvanların efendisidir.
  • İnsanoğlu, kendinden başka hiçbir yaratığın çıkarını gözetmez.
  • Bütün insanlar düşmandır! Bütün hayvanlar yoldaştır!
  • Bütün hayvanlar eşittir ama bazı hayvanlar öbürlerinden daha eşittir.

Orwell, G. Hayvan Çiftliği. İstanbul: Can Sanat Yayınları.

Albert Camus – Yabancı

Albert Camus’nün en çok okunulan ve de beğenilen kitaplarından biri olan Yabancı da ana karakter olan Meursault’nun annesinin ölümü de dahil olmak üzere dış dünyaya ve olaylara karşı tepkisizliğini konu alır.

  • Bugün anne öldü. Belki de dün, bilmiyorum. (Kitabın giriş cümlesi)
  • Ne olursa olsun hiçbir şeyi fazla abartmamak lazım.
  • İnsan eninde sonunda her şeye alışır.

Camus, A. Yabancı. İstanbul: Can Sanat Yayınları.

Henüz Vakit Varken – Nazım Hikmet

Nazım Hikmet’in seçme şiirlerinden oluşturulan bu kitap hem Nazım Hikmet’in bildiğimiz ve çok sevdiğimiz şiirlerini tekrar okumak ve hissetmek açısından hem de yeni şiirlerini keşfetmek açısından oldukça iyi.

KEREM GİBİ Şiirinde geçen dizeler:

’Deeeert çok, hemdert yok’’

Yüreklerin kulakları sağır…

Hava kurşun gibi ağır.

MAVİ LİMAN

Çok yorgunum, beni bekleme kaptan.

Seyir defterini başkası yazsın.

Kubbeli, çınarlı mavi bir liman.

Beni o limana çıkaramazsın…

Nazım Hikmet Henüz Vakit Varken Gülüm. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Seçme Şiirler Özdemir Asaf – Dokuza Kadar On

Özdemir Asaf’ın seçme şiirlerinden oluşturulan bu kitap hem Özdemir Asaf’ın bildiğimiz ve çok sevdiğimiz şiirlerini tekrar okumak ve hissetmek açısından hem de yeni şiirlerini keşfetmek açısından oldukça iyi.

Ve çok severek okuduğum şiirinden biri de Pay.

PAY

Ben prıl pırıl bir gemiydim eskiden.

İnanırdım saadetli yolculuklara.

Adalar var zannederdim güneşli, mavi, dertsiz.

Bütün hızımla koşardım dalgalara.

O zaman beni görseydiniz.

Ben pırıl pırıl bir gemiydim eskiden.

Beni o zaman görseydiniz

Siz de gelirdiniz peşimden.

Ama şimdi şu akşam saatinde

Son liman kendim, bu döndüğüm,

Bilmiş, bulmuş, anlamış.

Hatırımda, bir vakitler güldüğüm.

Yoluna can serdiğim o kaçış.

Şimdi, şu akşam saatinde

Dönüyorum görmüş, geçirmiş, atlatmış,

Gözlerin doymayan sahilinde.

Özdemir Asaf Dokuza Kadar On. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.

Henry David Thoreau – Yürümek

Yürümek  Thoreau’nun Gezintiler adlı yapıtının üç denemesinden biridir.

Altını çizdiğim yerlerden bazıları şöyledir:

  • Muhtemelen, öyle günler gelecek ki doğa, üç-beş seçkinin ayrıcalıklı vakit geçirebileceği sözümona keyif alanlarına bölünecek; çitler artacak ve insanları umumi yollara hapsedecek başka mekanizmalar geliştirilecek, sonra bir de bakmışsınız ki Tanrı’nın toprakları üzerinde yürümek beyefendilerin hanelerini işgal etmek anlamına gelir.
  • İnsanın tarlası nasıl gübreye muhtaçsa, sağlığı için de kırlar, çayırlar bir ihtiyaçtır.
  • Tertemiz havayı solumak insanı dinçleştirir.
  • Ebu Musa’nın dediği gibi: ‘’Evde sakince oturmak göğün; dışarı çıkmaksa dünyanın kapısını aralar.’’
  • Doğa insan sanatına üstün gelir.

Thoreau, H. D. Yürümek. İstanbul: Can Sanat Yayınları.

Marcus Aurelius – Kendime Düşünceler

‘’Stoacı İmparator’’, ‘’Filozof İmparator’’ gibi sıfatlarla anılan Marcus Aurelius, barışçı bir insan olmasına rağmen hükümdarlığının çoğunu seferde geçirdi. MS 169 yılı sonlarında Germen kavimlerine karşı düzenlenen bir sefer esnasında yazmaya başladığı Kendime Düşünceler, Stoacılık, özellikle de Roma Stoası açısından büyük bir öneme sahiptir.

Kitaptan altını çizdiğim yerlerden bazıları şöyledir:

  • Dışarıdan başına gelen herhangi bir olay mı üzüyor seni? İyi bir şey öğrenmek için kendine boş vakit yarat ve aylak aylak gezinmeye son ver.
  • Başkalarının verdiği imkanla ışık saçan biri olma, başkalarının yardımıyla elde edilecek sükunete ihtiyaç duyma. Özetle bir adamın kendi başına dik durması gerekir, dik tutulması değil.
  • Kesinlikle gerçekleştirmek istediğin şeyler için hızlan, boş umutları defet, eğer kendinle ilgiliysen, hala mümkünken kendi yardımına kendin koş.
  • İntikam almanın en iyi yolu intikam alınacak kişiye benzememektir.
  • Evlerin duvarlarıyla, dağlarla, başka sayısız şeylerle engellense de bir güneş ışığı vardır.

Aurelius, M. Kendime Düşünceler. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.